Hinn heimsþekkti hollenski kvikmyndaleikstjóri og ljósmyndari Anton Corbijn verður meðal heiðursgesta á Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík sem fram fer dagana 25.september til 5.október næstkomandi. Nokkrar af kvikmyndum hans verða sýndar á hátíðinni ásamt því að hann mun taka þátt í „Spurt & svarað“ að sýningum loknum. Þá mun hann stýra Margmiðla meistaraspjalli og ræða þar verk sín og feril.
Anton Corbijn, heiðursgestur RIFF 2025, er einn áhrifamesti ljósmyndari og kvikmyndagerðarmaður síðustu áratuga, og hefur með einstakri nálgun sinni endurmótað tengsl ljósmyndar, tónlistar og kvikmynda. Hann fæddist í Hollandi árið 1955 og er hvað þekktastur fyrir hráar og persónulegar ljósmyndir af tónlistarfólki—myndir sem líkjast frekar samtali en uppstilltum portrettum. En list hans nær langt út fyrir ljósmyndina: hann hefur leikstýrt mörgum af eftirminnilegustu tónlistarmyndböndum síðustu 40 ára og þróað með sér sérstakan stíl í kvikmyndagerð þar sem myndmálið og stemningin eru í aðalhlutverki.
Upphafið með Joy Division
Stíll Corbijn mótaðist á áttunda áratugnum, þegar hann flutti til London til að komast í snertingu við síð-pönk senuna. Þar vakti hann fljótt athygli með djúpum og kyrrlátum myndum af Joy Division (fyrsta verkefni hans með tónlistarfólki), Siouxsie Sioux og Echo & the Bunnymen. Frægustu ljósmyndir hans af Ian heitnum Curtis, söngvara fyrstnefndu sveitarinnar hér að framan, voru teknar utan sviðs, í kyrrð sem gaf í senn til kynna einsemd og undirliggjandi spennu.
Með himinskautum: Depeche Mode og U2
Hæfileiki Corbijns til að fanga tilfinningalegan kjarna einstaklingsins varð til þess að hann varð einn eftirsóttasti valkosturinn fyrir tónlistarfólk sem vildi meira en bara auglýsingamynd. Langvarandi samstarf hans við Depeche Mode og U2 mótaði ekki aðeins ímynd þessara hljómsveita—báðar meðal hinna vinsælustu í heimi—heldur um leið dægurmenningu áranna frá 1985-1990. Þegar fólk hugsar um hrátt útlit The Joshua Tree eða svarta, dulræna stemningu Violator—þá sér það Corbijn. Af öðrum þekktum listamönnum sem hann hefur hannað plötuumslög fyrir má nefna Nick Cave, Echo & The Bunnymen, Morrisey, Bruce Springsteen, R.E.M. og Therapy?
Tónlistarmyndbönd og kvikmyndir í fullri lengd
Leikstjórn kvikmynda í fullri lengd var í framhaldinu rökrétt og eðlilegt næsta skref. Hann hafði þegar leikstýrt frægum tónlistarmyndböndum eins og „Enjoy the Silence“ (Depeche Mode), „One” (U2) og „Heart-Shaped Box“ (Nirvana), og árið 2007 kom út fyrsta kvikmynd hans í fullri lengd. Control fjallar um líf, list og dauða áðurnefnds Ian Curtis og var tekin í skörpum svart/hvítum tónum. Myndin var rómuð fyrir næmni, trega og fágun—ekki bara sem tónlistarmynd, heldur sem hugleiðing um sköpun, frægð og frama í skugga þunglyndis.
Myndir hans sem komu í kjölfarið sýna sama áhuga hans á einveru, eftirliti og sjálfsmynd. Þar má nefna The American (2010, með George Clooney í aðalhlutverki) og einnig A Most Wanted Man (2014, síðasta mynd stórleikarans og Óskarsverðlaunahafans Philip Seymour Hoffman). Hvort sem Corbijn færir okkur í návist leynilögreglu eða leigumorðingja, eru einkennin þau sömu: þögn, myndræn kyrrð og óræð fegurð sem kemur áhorfendum á óvart í litlum augnablikum. Skuggarnir skipta jafn miklu máli og ljósið, og sagan er aldrei sögð til fulls á yfirborðinu einu saman. En leiðin að kjarnanum liggur ávallt gegnum linsuna.Einn af meisturum myndmálsins – mikill fengur fyrir RIFF
„Það er okkur í senn mikil ánægja og gríðarlegur heiður að taka á móti jafn goðsagnakenndum listamanni og Anton Corbijn er,” segir Hrönn Marinósdóttir um komu hans á RIFF 2025. „Þarna er á ferðinni listamaður sem á ekki aðeins að baki mjög forvitnilegar og spennandi kvikmyndir síðustu 20 árin eða svo, heldur mörg af eftirminnilegustu listamannaportrettum síðustu áratuga, enda er hann einn merkasti núlifandi listamaðurinn á því sviði. Það er óhætt að segja að nálgun hans, áferð og myndmál hafi haft mótandi áhrif á dægurmenningu síðustu áratuga.”
Hrönn bætir því við að Corbijn haldi sig almennt til hlés og forðist sviðsljósið ef eitthvað er. „Það er gerir heimsókn hans enn ánægjulegri og eftirsóknarverðari, og það er að sjálfsögðu von okkar að sem flestir grípi tækifærið og sæki þær sýningar og viðburði sem hátíðin mun bjóða upp á í tengslum við komu hans. Þetta er svo sannarlega tækifæri sem ólíklegt er að bjóðist aftur hér á landi.”
Alþjóðleg kvikmyndahátíð í Reykjavík fer fram sem fyrr segir frá 25.sept. til 5.okt. og verður dagskráin í heild auglýst fljótlega.